E-ticarete geçiş: 90 günlük gerçekçi bir plan

E-ticarete geçişte en sık yapılan hata, işi "site kurmak" olarak görmektir. Site en kolay kısımdır. Zor olan, sipariş düştükten sonra ne olacağıdır.

Aşağıda üç aylık gerçekçi bir plan var. Sıra önemli: her ay bir öncekinin üstüne kuruluyor.

Ay 1: Katalog ve operasyon

Bu ay hiç kod yazılmıyor.

Katalog yapısını çıkarın. Kaç ürün, kaç varyant (renk, beden, ebat) ve her varyantın ayrı stok kodu var mı? Karmaşık katalog, sonradan düzeltilmesi en pahalı şeydir.

Fiyatlandırma mantığını yazın. Tek fiyat mı, bayi fiyatı var mı, miktar indirimi var mı, kampanya nasıl işleyecek? Kampanya kuralları özellikle önemli, çünkü altyapıların çoğu belirli kampanya türlerini destekliyor, diğerlerini desteklemiyor.

Sipariş sonrası akışı çizin. Sipariş düştükten sonra ne oluyor? Kim görüyor, stok nereden düşüyor, fatura nasıl kesiliyor, kargo etiketi nereden çıkıyor, iade nasıl işleniyor?

Bu akışı bir kağıda kutu ve ok olarak çizin. Çizemiyorsanız süreç henüz netleşmemiştir ve altyapı seçmek erkendir.

Ürün fotoğrafları ve metinleri. Genellikle en çok geciken kalemdir. Bu ay başlamazsanız yayın tarihini o geciktirir. Elli ürünün fotoğrafı ve açıklaması, tahmin edilenden çok daha uzun sürüyor.

Yasal hazırlık. Mesafeli satış sözleşmesi, iade ve teslimat koşulları, gizlilik metinleri. Bunlar yayın gününde hazır olmak zorunda.

Ay 2: Kurulum ve entegrasyon

Altyapı seçimi. Standart bir katalogla satıyorsanız hazır bir altyapı hem hızlı hem ucuzdur. Bayi fiyatlandırması, karmaşık varyantlar veya kendi operasyonunuza özgü akışlar varsa özel geliştirme uzun vadede daha ucuza geliyor. Bu kararı hangi altyapıyı seçmeli yazısında ayrıntılı ele aldık.

Ödeme altyapısı. Sanal POS başvurusu bankaya bağlı olarak haftalar sürebiliyor. Bu ayın ilk işi olsun. Taksit seçenekleri ve komisyon oranları da bu aşamada netleşmeli.

Kargo ve fatura entegrasyonu. Sipariş düştüğünde etiketin otomatik oluşması ve faturanın kesilmesi. Elle yapıldığında günde birkaç sipariş taşınabiliyor, otuz sipariş taşınamıyor.

Muhasebe bağlantısı. Programınızın API'si varsa doğrudan bağlanır; yoksa dışa aktarım üzerinden köprü kurulur. API entegrasyonu nedir yazısı bu tarafı anlatıyor.

Stok kaynağının belirlenmesi. Stok bilgisi hangi sistemde doğru kabul edilecek? Bu soru cevaplanmazsa depo ile site arasında sürekli fark oluşuyor ve olmayan ürün satılıyor.

Ay 3: Test, yayın ve ölçüm

Gerçek bir siparişi baştan sona yürütün. Kendi kartınızla alışveriş yapın: ödeme, fatura, kargo, iade. Bu testte çıkan sorunlar, yayından sonra çıkacak olanların büyük kısmıdır.

Başarısız senaryoları da deneyin. Kart reddedildiğinde, stok bittiğinde ve ödeme yarıda kaldığında ne oluyor? Bu durumlar gerçekte sık yaşanıyor ama neredeyse hiç test edilmiyor.

Sayfa hızını ölçün. Ürün ve kategori sayfaları mobilde hızlı açılmalı; sepete gelmeden çıkan ziyaretçinin bir numaralı sebebi yavaşlıktır. Ölçüm yöntemini sayfa hızı nasıl ölçülür yazısında anlattık.

Ölçümleme kurun. Hangi ürün görüntülendi, sepete eklendi, satın alındı. Bu veri olmadan neyin işe yaradığını bilemezsiniz.

Kademeli açılış. Tüm ürünleri aynı gün yayınlamak yerine bir kategoriyle başlayın. İlk gerçek siparişler her zaman yeni şeyler gösteriyor.

Sık yapılan üç hata

Ürün sayısını abartmak. 2.000 ürünle açmak yerine en çok satan 50 ürünle açıp büyütmek çok daha yönetilebilirdir.

İade sürecini sonraya bırakmak. İlk iade geldiğinde süreç yoksa hem müşteri hem ekip zorlanıyor.

Pazaryeriyle kendi siteyi aynı anda kurmak. İkisi ayrı operasyondur. Önce birini oturtun.

Yayın sonrası ilk ay

İlk ay büyüme ayı değil, düzeltme ayıdır. Şu üç şeyi izleyin:

1. Sepette bırakılan siparişler. Nerede vazgeçildiğini görürseniz sebebi genellikle bellidir: beklenmeyen kargo ücreti, zorunlu üyelik veya yavaş ödeme adımı.
2. Müşteri soruları. En sık gelen üç soru, sitede eksik olan üç bilgiyi söylüyor.
3. İade sebepleri. Aynı sebep tekrar ediyorsa sorun üründe değil, ürün açıklamasında olabilir.

Bu üç veri, ilk aydan sonra ne yapacağınızı reklam bütçesinden daha iyi belirliyor.

Bütçeyi nasıl bölmeli

E-ticaret bütçesi tek kalem değildir ve en sık yapılan hata her şeyi siteye harcamaktır. Kabaca dört başlık var:

Kurulum. Altyapı, tasarım, entegrasyonlar. Tek seferliktir.

İçerik. Fotoğraf, ürün metni, kategori açıklamaları. Ürün sayısıyla doğru orantılı büyür ve genellikle küçümsenir.

Sabit giderler. Alan adı, sunucu, ödeme komisyonu, kargo anlaşması, muhasebe programı. Aylık ve süreklidir.

Görünürlük. Reklam, içerik, arama motoru çalışması. Site açıldıktan sonra başlar ve en çok burada sabır gerekir.

Dördüncü kalem için ayrılan pay sıfırsa site açılıyor ama kimse gelmiyor. Bu, e-ticarete geçen işletmelerin en sık yaşadığı hayal kırıklığıdır.

İlk günden itibaren kaydedin

Yayın günü geldiğinde neyin neden öyle kurulduğunu hatırlamak zorlaşıyor. Şu üç şeyi yazılı tutun:

• Hangi kararın neden alındığı, özellikle altyapı ve fiyatlandırma tarafında.
• Hangi sistemin hangi veriyi sahiplendiği.
• Kimin hangi panele erişimi olduğu.

Bu belge, altı ay sonra bir şeyi değiştirmek istediğinizde en çok işinize yarayan şey oluyor.

---

Katalog ve operasyon yapınızı anlatırsanız hazır altyapının mı yoksa özel geliştirmenin mi mantıklı olduğunu birlikte çıkarabiliriz. E-ticaret çözümleri sayfasında yaklaşımımızı anlattık.