Hızlı web sitesi neden daha çok satar?

Hız, sitenin görünmeyen özelliğidir. Kimse "bu site ne kadar hızlı" diye düşünmüyor ama yavaş olduğunda çıkıp gidiyor.

Bu yüzden hız bir teknik ayrıntı değil, doğrudan satış konusudur. Sayfayı görmeden çıkan ziyaretçi, içeriğinizin ne kadar iyi olduğunu hiç öğrenmiyor.

Ziyaretçi neden bekleyemiyor

Mobil bağlantıda açılmayan bir sayfada insanların yaptığı şey beklemek değil, geri tuşuna basmaktır. Özellikle arama sonucundan gelen ziyaretçi için maliyet sıfır: bir alttaki sonuca tıklar.

Bu durum, sitenizi ziyaret eden en değerli kitleyi, yani sizi arayarak bulan kitleyi doğrudan etkiliyor. Reklam veriyorsanız etkisi iki kat oluyor: tıklama bedelini ödüyorsunuz ama ziyaretçi sayfayı hiç görmüyor.

Bir nokta daha var. Yavaş site yalnızca çıkışa yol açmıyor, güven de düşürüyor. Ziyaretçi bunu "site yavaş" diye düşünmüyor; "bu firma pek düzgün görünmüyor" diye hissediyor.

Hangi ölçütler gerçekten önemli

Google'ın Core Web Vitals dediği üç ölçüt, kullanıcının gerçekten hissettiği şeyleri ölçüyor.

LCP (en büyük içeriğin yüklenme süresi). Sayfanın "açıldı" hissi verdiği andır. Genellikle hero görseli veya ana başlıktır. 2,5 saniyenin altında olmalı.

INP (etkileşim gecikmesi). Bir düğmeye bastığınızda tepki verene kadar geçen süredir. 200 milisaniyenin altında olmalı. Ağır JavaScript'in en çok bozduğu ölçüt budur.

CLS (düzen kayması). Okumaya başladığınız yazının, geç yüklenen bir görsel yüzünden aşağı kaymasıdır. Sıfıra yakın olmalı ve tamamen önlenebilir bir sorundur.

Bu üçünün ortak özelliği şu: hiçbiri sunucu hızını ölçmüyor. Hepsi ziyaretçinin ekranında ne olduğunu ölçüyor. Sunucu hızlı olsa bile ekranda geç görünen bir sayfa kötü puan alıyor.

Siteleri yavaşlatan dört yaygın sebep

Boyutlandırılmamış görseller. 4000 piksel genişliğindeki bir fotoğrafın 400 piksellik alana konması. Tek başına en yaygın sebep ve en kolay çözülenidir. Görselleri kullanılacak ölçüde üretmek ve modern formatlarda sunmak çoğu sitede tek başına gözle görülür fark yaratıyor.

Gereksiz JavaScript. Sırf bir açılır menü için yüklenen kütüphaneler ve kullanılmayan animasyon paketleri. HTML ve CSS ile yapılabilecek bir şeyi JavaScript ile yapmak, kullanıcıya faturalanan bir tercihtir.

Üçüncü taraf betikleri. Sohbet aracı, ısı haritası, üç ayrı ölçüm sistemi ve sosyal medya gömüsü. Her biri ayrı bir sunucuya bağlanıyor ve hiçbirini siz kontrol etmiyorsunuz. Bu betiklerden birinin sunucusu yavaşladığında sizin siteniz yavaşlıyor.

Dış kaynaklı yazı tipleri. Başka bir sunucudan çekilen fontlar hem ek bir bağlantı hem de metnin geç görünmesi demektir. Kendi sunucunuzdan sunulduğunda bu maliyet ortadan kalkıyor.

Ölçmeden iyileştirilmez

Hız hakkında konuşmadan önce ölçün. Google PageSpeed Insights ücretsizdir ve gerçek kullanıcı verisi de gösteriyor. Önemli olan laboratuvar skoru değil, sahadaki gerçek ölçümdür.

Tek bir sayıya takılmayın. 100 puan almak amaç değil; amaç ziyaretçinin sayfayı beklemeden kullanabilmesidir. Ölçümün nasıl okunacağını web sitesi hızı nasıl ölçülür yazısında adım adım anlattık.

En sık yapılan ölçüm hatası

Hız ölçümü çoğunlukla ofisteki masaüstü bilgisayarda, hızlı bağlantıyla ve anasayfada yapılıyor. Bu üç seçim de gerçek durumu göstermiyor.

Ziyaretçilerinizin çoğu telefondan ve değişken bağlantıyla geliyor. Üstelik arama sonucundan gelen kişi genellikle anasayfaya değil, bir iç sayfaya düşüyor. Ölçümü mobil ayarıyla ve gerçekten trafik alan sayfalarda yapın.

Sonradan mı, baştan mı?

Hız sonradan da iyileştirilebilir ama pahalıdır. Görselleri sıkıştırmak kolaydır; ağır bir mimariyi hafifletmek çoğu zaman baştan yazmak demektir.

Bu yüzden hızı, yayın öncesinde düzeltilecek bir madde olarak değil, en baştan bir tasarım kısıtı olarak ele alıyoruz. Bir bileşen performans bütçesini aşıyorsa o bileşen değişiyor. Lighthouse 100 için verilen mimari kararlar yazısında hangi kararın ne kadar yer kapladığını yazdık.

Hızı korumak

Yayın günü hızlı olan siteler zamanla yavaşlıyor. Sebebi genellikle yeni eklenen üçüncü taraf betikleri ve boyutlandırılmadan yüklenen görsellerdir.

İki basit önlem bunu engelliyor: her yeni betik eklenmeden önce "bu olmadan olmaz mı" sorusunu sormak ve görsel yüklemeyi otomatik boyutlandıran bir akışa bağlamak. Ayda bir kez Search Console'daki Core Web Vitals raporuna bakmak da erken uyarı sağlıyor.

---

Sitenizin hızını ölçüp nereden kaynaklandığını çıkarabiliriz. Web tasarım ve geliştirme sayfasında nasıl çalıştığımızı anlattık.